perfekcjonizm a stres
Rozwój osobisty

Perfekcjonizm a stres. Czy jedno wynika z drugiego?

Perfekcjonizm jest powszechnie postrzegany jako chęć bycia doskonałym a nawet idelanym. Jeśli masz tendencję do bycia perfekcyjnym to będziesz uważać, że zawsze możesz zrobić coś lepiej, dokładniej. I to się praktycznie nigdy nie skończy. Tłumaczymy to sumiennością, starannością, zaangażowaniem, ale bardzo często to łagodniejsze określenie naszego perfekcjonizmu. I dopóki to nie przeszkadza  ani Tobie ani otoczeniu wokół i nie wpływa na niego wszystko jest ok. Bo jak już granice się zacierają na salony wkracza niezdrowy perfekcjonizm a z a nim dumnie kroczy stres. 
 

 

Co z tym perferkcjonizmem? 

Istnieje kilka powodów, dla których ta cecha osobowości jest silniejsza u niektórych osób bardziej niż u innych. Podczas, gdy niektórzy ludzie przyjmują i traktują błędy jako lekcje, perfekcjoniści widzą w nich osobiste wady i biorą wszelkie niepowodzenia bardzo do siebie. Perfekcjoniści uważają, że to w nich tkwi problem, to oni nie są wystarczająco przygotowani, nie mają odpowiedniej wiedzy i generalnie coś z nimi nie tak. 

Innym źródłem perfekcjonizmu jest kwestia ego. Wiele osób chce, aby wszystko było perfekcyjne, ponieważ chcą być postrzegani jako idelany przykład bycia mamą, żoną, pracownikiem, przyjaciółką, gospodynią domową. Z drugiej strony obawiają się, że będą skrytykowani, źle ocenieni i koło się zamyka. 

Tak samo, to czego doświadczyło się w dzieciństwie może również pozwolić na rozwinięcie się perfekcjonizmu. Tutaj błąd najczęściej, czasami bardziej lub mniej świadomie, popełniają rodzice. Dziecko ma być udoskonaloną wersją rodziców, ma realizować wszystkie ich niezrealizowane plany, marzenia i aspiracje. To może przenosić się na sposób myślenia o pracy i na relacje w dorosłym życiu.

Jeśli jako dziecko było się  karanym za popełniane błędy i kiepskie oceny a nagradzanym tylko za bardzo dobre oceny czy dobre zachowanie to istnieje duże prawdopodobieństwo, że takie wysokie standardy przyjęłaś jako normalne i do nich będziesz dążyć w życiu dorosłym. Przykre jest to, że już w dzieciństwie spaczane jest postrzeganie świata i wbijanie do głowy, że tylko człowiek z piątkami i szóstkami jest wartościowym człowiekiem. 

„Perfekcjonizm jest tylko prokrastynacją w eleganckich butach”

Elizabeth Gilbert

 

perfekcjonizm
 
Wady perfekcjonizmu.

Wielu ludzi obnosi się z dumą z bycia perfekcjonistą. Jednak to, że perfekcjonizm w ich świecie tworzy doskonałość, to jest powszechny mit.

Jedną z wad perfekcjonizmu jest zmarnowany czas na zrobienie czegoś na pozór perfekcyjnego. Dlaczego? Przeważnie chcąc stworzyć coś doskonałego nieustannie szuka się o tym informacji, człowiek próbuje się doszkalać, zastanawia się i analizuje w nieskończoność. Efekt? To coś nigdy nie powstaje, a nawet jak powstanie nie ujrzy światła dziennego bo w oczach perfekcjonisty wciąż nie będzie idealne.  

Chociaż pozornie dążenie do doskonałości brzmi cudownie to jednak perfekcjonizm jest napędzany lękiem przed porażką. W rezultacie często przyjmujesz sposób myślenia „jeśli nie potrafię zrobić tego doskonale, nawet nie będę spróbować”. W konsekwencji nie podejmujesz się nowej pracy, odwołujesz spotkanie z potencjalnym klientem, bo uważasz że nie jesteś wystarczająco gotowy, nie mówisz o swoim projekcie bądź produkcie.

Perfekcjoniści, często oczekują, aby inni dobrze o nich myśleli. Dla nich istnieje jedynie zwrot: „wszystko lub nic”.

Mając mentalność „wszystko albo nic”, najprawdopodobniej perfekcjoniści wierzą, że istnieje właściwa droga do zrobienia czegoś, którą tylko oni znają. A ponieważ inni ludzie nie zawsze mają taki sam tok rozumowania,nie są akceptowani. Wówczas włącza się błędne rozumowanie – lepiej zrobię sam.

Z drugiej strony isnieje dążenie do zadowolenia wszystkich dookoła i potrzeba bycia lubianym przez wszystkich. Wiąże się z tym trudność w podejmowaniu decyzji i unikaniu ważnych rozmów, z obawy, że kogoś to zdenerwuje i źle o perfekjoniście pomyśli. W związku z tym jeśli ma dojść do konfrontacji lepiej jej uniknąć. 

 

Ale to nie wszystko. 

 

Perfekcjoniści ciągle się oceniają i osądzają. Są wobec siebie bardzo a czasami wręcz nadmiernie krytyczni. I z dużą dozą prawdopodobieństwa są krytyczni wobec ludzi wokół, co może wpływać na relacje.

I na koniec najgorsze, co perfekcjoniści fundują samym sobie, czyli poziom poczucia wartości. Tutaj jest to istny rollercoster. Jeśli wszystko idzie doskonale, ludzie wykazują sympatię i poklepują po ramieniu  to poczucie wartości szybuje wysoko w chmury. Jeśli zaś spotkają się z krytyką, uwagami poczucie wartości z impetem spada na ziemię i nagle uważają się za kiepskich. Jednym zdaniem podusmowując poczucie wartości warunkowane jest czynnikami zewnętrznymi, nie tymi, które wychodzą z wnętrza. 

 

Co z tym stresem?

Perfekcjoniści często wierzą, że odpoczną, gdy praca zostanie wykonana. Oczywiście praca nigdy nie jest wykonywana, ponieważ nigdy nie jest wystarczająco doskonała. W związku z tym istnieje zwiększone ryzyko wypalenia zawodowego, braku równowagi między życiem zawodowym, a pracą, co jest dużym ryzykiem popsucia wszelakich relacji. 

Perfekcjonizm jest niezwykle stresujący, ponieważ ciągle funckjonuje się w zamartwianiu i analizowaniu. Nic nie jest wystarczająco dobre i ten sposób myślenia okrada z poczucia spełnienia i zadowolenia. Ciągłe skupianie się na osiągnięciach i warunkowym poczuciu własnej wartości może mieć poważne konsekwencje psychiczne i fizyczne, prowadzące do uczucia niepokoju, zwątpienia a nawet depresji.

Funckjonowanie w ciągłej frustracji i napięciu, że wszystko musi być idealne i takie na 100%(a najlepiej na 200%) wymaga ogromnego wsyiłku. I zawsze kiedyś bańka w końcu pryska a stres kipi niczym lawa. 

Jak widać w bardzo łatwy sposób można zmienić swoje życie w trudną drogę z powodu błędnych przekonań, że wszystko tylko doskonałe ma rację bytu. A jak mówi słynny cytat: „Zrobione jest lepsze od doskonałego”. 

Na sam koniec mam dla Ciebie test. Pobierz go tutaj i sprawdź czy jesteś perfekcjonistą. Odpowiedz szczerze na te pytania. 

 

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *